خبرانه

سندیکای کارگران شرکت واحد از تاسيس تا سركوب

سندیکای کارگران شرکت واحد از تاسيس تا سركوب

در اوایل سال 1383 منصور اسانلو و دوستانش با گفتگوهای چهره به چهره با رانندگان اتوبوس و کارمندان شرکت واحد کلاس هایی جهت آموزش حقوق اساسی کارگران و همینطور قانون اساسی با عنوان «هم سندیکایی» در حسینیه ای واقع در میدان حسن آباد با جمعیت 10 یا 20 نفر شکل گرفت و این آموزش ها و گرد همایی ها هسته اولیه سندیکایی با نام سندیکای کارگران شرکت واحد را تشکل داد. این جمع حول مطالبه مدنی حقوق کارگران اتوبوسرانی شکل گرفت. جمعی از افراد این کلاس ها به عنوان هیات موسس درخواست تاسیس سندیکای کارکنان شرکت واحد را به وزارت کار ارائه نمودند. این جمع به این نتیجه رسیدند که شوراهای اسلامی کار که معمولا در تمام مراکز عمده کارگری حضور دارد نه فقط نمی تواند تامین کننده حقوق آنها باشد بلکه حقوقی را که کارگران در گذشته داشته اند را نیز به نفع کار فرما از دست داده است.

داشتن کمک راننده، استفاده از شیر در ساعات کار، یک دست کت و شلوار سالانه و مهمتر از آن قراردادهای دسته جمعی از جمله حقوقی بوده است که در سالیان اخیر از کارگران گرفته شده است و شورای کار نیز هیچ کار مثبتی در این زمینه ها نکرده است. برای همین کارگران به این شوراها به عنوان نمایندگان خود اعتماد نداشتند. البته اعضای این شوراها با آنکه هر سال بصورت انتخابی برگزیده می شدند اما در بیست سال اخیر ترکیب این اعضا تقریبا ثابت بوده است و فقط با بازنشستگی تغییر می یافتند.

هیات موسس سندیکا با استناد به مقاوله نامه های 87 و 98 که توسط ایران امضا و به اجرای آن متعهد شده بود به وزارت کار مراجعه و درخواست تشکیل سندیکا را می دهند. که به آنها گفته می شود اگر نصف بعلاوه یک نفر از کارگران تاسیس این سندیکا را تایید کنند می توانند نسبت به برگزاری مجمع عمومی و تاسیس آن اقدام نمایند. وزارت کار از آنجایی که می بایست در مدت زمان اندکی بیش از هشت هزار امضا و عضو جذب می شد مطمئن بود این سندیکا شکل نمی گیرد، با آن مخالف نکرد اما در زمان اندکی و تا پایان سال 83 بیش از هشت هزار نفر از پرسنل شرکت واحد با امضاء برگه های مربوطه به عضویت این سندیکا درآمدند و امضاها برای طی مراحل قانونی به وزارت کار فرستاده شد. البته در بین جمع آوری امضاهای عضویت، کسانی که گفته می شد به خانه کارگر و شورای اسلامی کار شرکت واحد منتصب هستند به محل سندیکا حمله کردند که این حمله ضمن تخریب این حسینیه به ضرب وشتم و آسیب جدی برخی از اعضا منجر می شود که البته این عمل خود باعث تقویت موضع سندیکا بین کارگران می شود.

بالاخره در خرداد ماه 1384 و درست چند روز قبل از انتخابات ریاسیت جمهوری مجمع عمومی سندیکا برای انتخاب هیات مدیره تشکیل جلسه می دهد. و می بایست نصف بعلاوه یک نفر از اعضا در این رای گیری شرکت می کردند یعنی وقتی این هیات مدیره رسمیت می یافت که در این جلسه بیش از چهارهزار نفر شرکت و در انتخابات حضور می یافتند. البته باید به فشارهایی که حراست شرکت واحد به پرسنل در خصوص عدم حضور در این سندیکا به کارگران وارد می کرد نیز اشاره شود، با اینحال در آن روز نزدیک به پنج هزار نفر از پرسنل اتوبوسرانی آن هم در شرایطی که شرح آن را خواهم گفت در این رای گیری که تا پاسی از شب طول می کشد شرکت می کنند.

روز 13 خرداد که قرار بود مجمع عمومی وانتخابات هیات مدیره سندیکا برگزار شود میدان حسن آباد تهران و اطراف سندیکا توسط پلیس محاصره و از برگزاری این مجمع ممانعت می شود و برخی از اعضای هیات موسس از جمله اسانلو مددی بازداشت می شوند. رانندگان که برای رای دادن آمده بوند نسبت به این ممانعت و بازداشت مقاومت می کنند و در میدان حسن آباد متحصن می شوند تا نیروی انتظامی و نماینده استانداری مجبور می شوند ضمن آزادی هیات موسس اجازه برگزاری انتخابات را بدهند.

این انتخابات بخاطر اینکه در وظایف پرسنل اتوبوسرانی خللی ایجاد نشود در سه شیفت متناسب با وضعیت کاری رانندگان برگزار و تا ساعت 3 بامداد 14 خرداد نیز ادامه می یابد.

تا نیروی انتظامی علی رغم حضور صدها راننده دیگر برای رای دادن اعلام می کند اگر کار متوقف نشود صندوق ها را با خود می برد که اعضای برگزار کننده مجبور می شوند پایان رای گیری را اعلام کنند. لازم به ذکر است که چند روز قبل از برگزاری این مجمع نیز محل سندیکا که در حسینیه اتحادیه بزازان منعقد بود مورد حمله قرار می گیرد که بخش های زیادی از آن آتش می گیرد که با حضور به موقع آتش نشانی از آسیب زیاد جلوگیری به عمل می آید. که از آنروز تا روز رای گیری برخی اعضای هیات موسس در آن محل می خوابند تا بتوانند انتخابات را برگزار نمایند.

بالاخره بعد از سال ها سندیکای کارگران شرکت واحد، با انتخاب هیات مدیره، برای مطالبه حقوق کارگران شرکت واحد و اعضای خود رسماً فعالیت های خود را آغاز می کند.

هیات مدیره فعالیت های خود را با آموزش حقوقی به اعضاء از جمله قانون کار، قانون اساسی و حقوق شهروندی آغاز می کند و تا چندین ماه تمام همت خود را در آگاهی دادن اعضاء سندیکا و دیگر پرسنل شرکت واحد به کار می گمارد.

البته در این زمان با دیدارها و مذاکراتی که با مدیران و مسئولین شرکت واحد انجام می شود خواسته های کارگران گفته می شود و از آنها جهت اجابت آن خواسته ها درخواست همکاری می شود.

اجرای طرح طبقه بندی کارگران، شیرروزانه برای کارگران و رانندگان، داشتن کمک راننده، بالا بودن مزایا و نزدیک کردن آن به کارگران دیگر سازمان ها و اجرای پیمانهای دسته جمعی برای کارگران پیمانی درخواست هایی بودند که برخی از آنها در گذشته هایی نه چندان دور انجام می گرفت که این حقوق را کارفرما به خاطر نبودن نمایندگانی قدرتمند از طرف کارگران به مرور زمان از آنها دریغ کرده بود.

البته باید رسیدگی به امنیت رانندگان و عدم پرداخت مرتب هزینه بیمه به تامین اجتماعی را نیز اضافه کرد. که در این موارد نه فقط هیچ پاسخی دریافت نمی شود بلکه کارفرمایان صلاحیت سندیکا را نیز به رسمیت نمی شناخت در صورتی که این صلاحیت باید از طرف کارگران تایید می شد که با رای پنج هزار نفری رسمیت آن به تایید رسیده بود.

این بی تفاوتی ها باعث شد سندیکا در اعتراض به این برخوردها و رسیدگی نکردن به مطالبات کارگران تصمیم بگیرد رانندگان اتوبوس یک روز را با چراغ روشن به کار بپردازند.

16/6/84 روزی بود که به گواه مطالب اعلام شده در مطبوعات و صدا و سیما، آن روز بسیاری از رانندگان با چراغ روشن به رانندگی پرداختند و با روشی کاملا مدنی اعتراض خود را به عدم اجابت مطالبات خود اعلام داشتند. این اقدام مدنی تنها عکس العملی را که در برداشت بازداشت مددی و اسانلو و برخی دیگر از اعضا هیات مدیره سندیکا بود و دریغ از یک عکس العمل از طرف مسئولین شرکت واحد یا شهرداری یا وزارت کار.

البته برخی از کارگران عضو سندیکا نیز از مشاغل خود اخراج شدند و بسیاری دیگر به مناطق دیگر منتقل شدند، طبق قانون کار مصوب جمهوری اسلامی اگر کارگر و کارفرما بر سر مطالبات خود به توافق نرسند کارگر می تواند به طور موقت از کار دست بکشد. جلسات هیات مدیره و مجمع که بطور هفتگی در دفتر سندیکا برگزار می شد با توجه به بازداشت و اخراج برخی از اعضا و همینطور عدم رسیدگی به مطالباتشان موضوع اعتصاب را مطرح می کنند. اسانلو که تجربه بیشتری در این مورد بازداشت با این استدلال که ما نسبت به اعتصاب آگاهی نداریم مخالفت می کند. و بدنبال آن اسانلو و همکارانش در سندیکا اعلامیه آموزش اعتصاب را بین اعضا و کارگران توزیع می کنند که در آن به تعریف اعتصاب و همینطور مراحل و چگونگی آن اشاره می شود. در پی این اقدام اکثر اعضای هیات مدیره سندیکا بازداشت و روانه زندان می شوند و این موضوع خود باعث تحریک دیگر اعضا می شود و اعتصاب اول در اعتراض به این بازداشت ها شکل می گیرد.

بعد از اعلام زمان اعتصاب و شب قبل از آن ساعت 11 شب همه اعضای بازداشتی بجز اسانلو آزاد می شوند و چهار ساعت بعد و یعنی در ساعت 3 بامداد اعضای دیگر سندیکا که این اعتصاب را ساماندهی کرده بودند بازداشت و روانه زندان می شوند.

در صبح روز اعتصاب که حدود شش هزار کارگر در آن شرکت می کنند آقای قالیباف شهردار تهران در آن حضور به هم می رساند ضمن یک سخنرانی تعهد می کند با نمایندگان سندیکا جهت حل مشکلات، جلسات منظمی برگزار و به مطالبات پاسخ بگوید. رانندگان و اعضای سندیکا نیز سخنان وی را پذیرفته و بدون هیچ گونه اقدامی به سر کار برگشته و به کار ادامه می دهند.

بعد از این اعتصاب مدیران شرکت واحد برکنار و مدیرانی جدید که سابقه حضور در نیروی انتظامی را به یدک می کشند به کار گمارده می شوند. و آقای قالیباف نیز بجز یک بار دیگر نمایندگان سندیکا را نپذیرفتند و مدیران جدید نیز که با نیروهای انتظامی هماهنگ بودند دیگر هیچ پاسخی به نمایندگان نداده و همان رویه سابق ولی اینبار یا اقتدار بیشتر ادامه پیدا می کند.

«شهردار که بیکار نیست شما را ببیند» و یا «من سندیکایی نمی َشناسم هر کاری صلاح بدانم انجام می دهم و این حرف ها برای مدیران قبلی است» پاسخ هایی بود که نمایندگان سندیکا و کارگران از شهرداری و مدیران جدید شرکت واحد می شنیدند.

آقای قالیباف یک ماه بعد از اعتصاب اول در حالی که به هیچکدام از تعهداتش عمل نکرده بود و حتی قبل از اینکه مدیران را تعویض کند و در حالی که منصور اسانلو هنوز در زندان بود اجتماعی از کارگران شرکت واحد را در استادیوم 12 هزار نفری سامان داد و سندیکا نیز از موضوع استقبال نمود. اما در استادیوم کارگران بطور خودجوش شعار اعتصاب را سر دادند و ضمن حمایت از اسانلو و سندیکا اعتراض خود را نسبت به اقدامات شورای اسلامی کار اعلام نمودند و از سخنرانی نورانی مدیر عامل شرکت واحد جلوگیری کردند و قالیباف نیز برنامه را نیمه کار رها کرده و سالن را ترک کرد.

اعتصاب دوم با محوریت پیمان های دسته جمعی و آزادی اسانلو شکل گرفت و اعلامیه های آن در بین رانندگان توزیع شد. بعد از پخش این اعلامیه ها و تعیین زمان اعتصاب مدیران شرکت واحد و حتی آقای قالیباف درخواست دیدار با عضای سندیکا را مطرح کردند و دو نفر از اعضا برای دیدار با مدیر عامل شرکت واحد به آنجا رفتند و در حضور نماینده آقای قالیباف گفتگو کردند. اعضای سندیکا حاضر شدند در قبال رسمی شدن یکصد کارگر که پیمانی بودند و باید سال ها قبل رسمی می شدند اعتصاب را متوقف کنند که این درخواست نیز به نتیجه نرسید و ساعاتی بعد از این جلسه به وزارت اطلاعات احضار و صبح فردا تمام اعضای هیات مدیره بازداشت و روانه زندان اوین شدند. و روز بعد اعتصاب با بازداشت 1200 نفر از رانندگان و ضرب و شتم دیگر رانندگان به شدت سرکوب و حدود 35 نفر از اعضای سندیکا از شرکت واحد اخراج شدند و بدین ترتیب سندکایی که با بیش از هشت هزار نفر عضو فعالیت خودش را آغاز کرده بود به حالت نیمه تعطیل درآمد.

|+| نوشته شده توسط مهدی محمودیان در پنجشنبه هشتم آذر 1386 و ساعت 1:26 |

offshore